Bir meslek, adı hiç değişmeden, onu yıllardır yapan insanın yeniden öğrenci olmasını gerektirecek kadar değişebilir. Çocuğunuz bugün bir mesleğe ilgi duyduğunda, o mesleğin bugünkü hâlini görüyor. Yıllar sonra işe başladığında karşısına aynı unvan çıkabilir. Peki, ondan beklenen iş de aynı mı kalacak?
Kültürlü Gelecek Okulları ve Ebeveyn Laboratuvarı kurucusu, eğitimci ve danışman Didem Sezer, çocukları geleceğe hazırlarken bu soruya da yer açmamız gerektiğini vurguluyor. Yarın hangi mesleklerin ortaya çıkacağını kesin olarak bilmiyoruz. Fakat mesleklerin nasıl değiştiğini gördük. Kâğıt kayıtlar ekrana taşındı, saatler süren bazı işler birkaç dakikada yapılabilir hâle geldi. Bu değişim, insanın o işe kattığı değerin nerede ortaya çıktığını da etkiledi.
Gazetecilik bunun açık örneklerinden biri. Yıllardır sahada çalışan, güçlü bir haber dili ve güvenilir kaynakları olan bir gazeteci düşünelim. Önüne sosyal medyada hızla yayılan bir görüntü düşüyor. Haberi yazmadan önce görüntünün ne zaman ve nerede çekildiğini doğrulaması gerekiyor. Bir yandan da yayımlayacağı ayrıntıların kimi, nasıl etkileyebileceğini düşünmek zorunda. Örneğin bir çocuğun adını gizlese bile okulunu ve mahallesini yazması, çevresindekilerin onu tanımasına yetebilir. Gazeteci hâlâ haber yapıyor. O haberi hakkıyla yapabilmek, bugün dijital doğrulama becerisi, toplumsal duyarlılık ve etik muhakeme gerektiriyor.
Gazetecilik devam ederken bir gazetecinin o mesleği sürdürme imkânı daralabilir. Yılların deneyimi kıymetlidir. O deneyimi yeni çalışma koşullarında kullanabilmek ise öğrenmeye devam etmeyi gerektirir. Didem Sezer’e göre bu örnek, ailelerin meslek seçimine bakışını da değiştirebilir. “Çocuğum hangi mesleği seçsin?” sorusunun yanında şu soru da yer bulmalı: Çocuğum, seçtiği meslek değiştiğinde yeniden öğrenebilecek mi?
Bunun ilk işaretlerini görmek için çocuğun işe başlamasını beklememiz gerekmiyor. Okulda bir proje yaparken ilk planı aksadığında ne yaptığına bakabiliriz. Nerede takıldığını söyleyebiliyor mu? Bir arkadaşının önerisini değerlendirebiliyor mu? Gerektiğinde yardım isteyip planını değiştirebiliyor mu? Bir gün işinde alıştığı yöntem işe yaramadığında, bugün denediği bu yollar ona yeniden nereden başlayabileceğini gösterebilir.
Didem Sezer’in Ebeveyn Laboratuvarı’nda geliştirdiği Eşik ve Eşlik modeli ile geleceğin yetkinlikleri eğitim modülü , tam da çocuğun zorlandığı o ana bakıyor. Bazen eşlik etmek, “Şu ana kadar ne denedin?” diye sorup cevabı gerçekten dinlemek ve çocuğa bir sonraki adımı düşünmesi için zaman tanımak kadar sade bir şey.
“Bir ömür öğrenci kalmak için öğretmen oldum” diyen Didem Sezer, bir mesleğe hazırlanmayı da bir ömür öğrenmeye hazırlanmak olarak görüyor. Çocuğumuzun yıllar sonra hangi unvanı taşıyacağını bugün bilemeyiz. Ama bugün, ilk yolu işe yaramadığında ikinci yolu düşünmesine zaman tanıyabiliriz. Çünkü mesleği değiştiğinde ona en çok yardımı dokunacak deneyimlerden biri, daha önce de zorlandığı bir şeyi öğrenebilmiş olmasıdır.
