Çocuklar, küçük yaşlarda pek çok başarılı deneyim yaşarlar; ilk adımlar, ilk kelimeler, okuma yazmayı öğrenmek, ilk arkadaşlık bağını kurmak, kendisine verilen ilk sorumluluk gibi. Bu özel anlar, onların gelişim yolculuklarında önemli kilometre taşlarıdır. Bu tür başarıları kutlamak çocuklar için kıymetlidir, duygularına gösterilen özeni hissederler.
Farklı kültürlerde ve aile yapılarında kutlama yolları deÄŸiÅŸebilir. Bazı aileler, baÅŸarılara daha gösteriÅŸli kutlamalar yaparken, bazıları daha sade ve içten bir yaklaşım benimseyebilir. Ancak önemli olan, çocuÄŸa bu baÅŸarıların anlamlı olduÄŸunu ve her türlü geliÅŸimin deÄŸerli olduÄŸunu hissettirebilmektir. Küçük sürprizler veya sadece samimi bir tebrik, çocuÄŸun gözünde büyük bir etki yaratabilir.
Tebrik etmenin yanı sıra, pozitif geri bildirim de önemlidir. Bir çocuÄŸun çabasını takdir etmek, onun gelecekteki baÅŸarıları için güçlü bir motivasyon kaynağıdır. "Sen bu konuda çok çalıştın ve baÅŸardın!" gibi ifadeler, çocuÄŸu cesaretlendirir.
Çocuklar, tebrik etme ve baÅŸarıyı takdir etme becerisini ilk kez aileden öÄŸrenir. Anne babaların ya da bakım verenlerin günlük davranışları, söyledikleri sözler, hatta yüz ifadeleri bile bu konuda birer rehberdir. ÖrneÄŸin, çocuk bir görev baÅŸardığında, bir çaba gösterdiÄŸinde ya da sadece denediÄŸinde verilen bir gülümseme, söylenen sıcak bir “Aferin!” ya da basit bir baÅŸ okÅŸaması onun dünyasında büyük bir etki yaratır. Bu tür geri bildirimler, çocuÄŸun sadece sonuca deÄŸil, çabaya da deÄŸer vermesini saÄŸlar. Aslında her ÅŸey, çocuÄŸun anne babasının birbirine ve baÅŸkalarına nasıl davrandığını gözlemlemesiyle baÅŸlar. Model Olmak En Güçlü ÖÄŸreticidir.
Çocuklar, duyduklarından çok gördüklerinden etkilenirler. EÄŸer bir anne baba çevresindeki insanların baÅŸarılarını takdir etmeyi alışkanlık hâline getirmiÅŸse, çocuk da bunu içselleÅŸtirir. Ama tam tersine, baÅŸarıların görmezden gelindiÄŸi, baÅŸarının kıyasla ya da kıskançlıkla karşılandığı bir evde büyüyen çocuklar, tebrik etmenin kıymetini anlamakta zorlanabilir.
Ebeveynlerin sıkça düÅŸtüÄŸü bir hata, yalnızca sonucu takdir etmektir. Oysa süreç de en az sonuç kadar önemlidir. Sadece BaÅŸarıyı DeÄŸil, Çabayı da övmek oldukça kıymetlidir. Sadece sonuçlar alkışlandığında, çocuk çabayı deÄŸil, baÅŸarıyı ödüllendirilmesi gereken tek ÅŸey olarak görebilir. Bu da azimli olma ve öÄŸrenme sürecine zarar verebilir. Bir çocuk denemekten korkmazsa, hata yapmayı ve öÄŸrenmeyi doÄŸal bir parça olarak kabul eder. Bu, uzun vadede onu daha cesur ve yaratıcı bir birey yapar.
Bu ÅŸekilde çocuk, hem kendi iç motivasyonunu geliÅŸtirebilir hem de baÅŸarısızlıklarla baÅŸa çıkmayı öÄŸrenebilir. Aşırı övgü yerine, dengeli bir yaklaşım, çocuÄŸun kendine güvenen ve azimli bir birey olmasına katkı saÄŸlar.
Çocuklar açısından baktığımızda, tebrik etme alışkanlığı kazandırmak onlara yaÅŸam boyu sürecek sosyal beceriler saÄŸlar. Çocuklar, bu tür davranışlarla baÅŸkalarının baÅŸarılarını deÄŸerli bulmayı ve kutlamayı öÄŸrenirler. Ayrıca, iyi bir vatandaÅŸ olmanın ve toplum içinde saÄŸlıklı iliÅŸkiler kurmanın temel taÅŸlarını, erken yaÅŸlarda tebrik etme sayesinde onlar için inÅŸa edebiliriz.
Çocuklar, baÅŸkalarının baÅŸarılarını takdir etme yeteneÄŸini geliÅŸtirdikçe, empati ve sosyal baÄŸ kurma becerilerini de geliÅŸtirirler. Tepkileri olumlu bir ÅŸekilde ifade edebilmek, arkadaÅŸlık iliÅŸkilerini güçlendirir. ÖrneÄŸin, bir arkadaşının bir ödül kazanması durumunda, çocuÄŸun "Tebrikler! Bunu gerçekten hak ettin!" gibi bir cümle kurabilmesi, sadece arkadaşını mutlu etmekle kalmaz, aynı zamanda onunla olan bağını da güçlendirir.
Tebrik etme alışkanlığını kazandırmak ve sürdürmek için birkaç basit adım atılabilir. Çevrenizdeki küçük veya büyük her türlü baÅŸarıyı fark edin ve dile getirin. Samimi ve özgün ifadeler kullanın. Sadece "tebrikler" demek yerine, ne kadar çalıştığını veya bu baÅŸarının neden önemli olduÄŸunu belirten birkaç cümle eklemek, takdirinizi daha anlamlı kılar.
Aile içindeki sıcak ve samimi tebrik atmosferi, çocuÄŸun bu davranışı bir yaÅŸam biçimi olarak benimsemesine yardımcı olur. Çünkü tebrik etmek, sadece bir baÅŸarıyı kutlamak deÄŸil, aynı zamanda bir sevgiyi paylaÅŸmaktır ve çocuklar, sevginin her hâlini en iyi ailede öÄŸrenir.
Unutmayın, küçük bir “aferin” bile bir çocuÄŸun kalbinde kocaman bir ışık yakabilir. Belki de o ışık, günün birinde baÅŸka hayatları da aydınlatır.
Bir yetiÅŸkin olarak düÅŸünsenize, en son ne zaman birinin baÅŸarısını yürekten kutladınız? Ya da çabasına içtenlikle eÅŸlik ettiniz?
YetiÅŸkin bir birey olduÄŸunda arkadaÅŸlarını, dostlarını, komÅŸularını, tanıdıklarını ya da takip ettiÄŸi, okuduÄŸu, izlediÄŸi insanların baÅŸarılarını takdir edebilecek olgunlukta, baÅŸarılarından mutluluk duyabilecek ahlakta saÄŸlıklı bireyler yetiÅŸtirmek üzere, sevgiyle kalın.
Etiketler
